مجله ای برای انواع اعتیاد

آیا فضای مجازی اعتیادآور است؟ آیا بچه ها در آینده ساکنان واقعیت مجازی خواهند بود و نه دنیای واقعی؟ آیا فضای مجازی زندگی ما را به باد خواهد داد؟ اینها دغدغه های بشر امروز است که در جهان افراط و تفریط زندگی می کند. جهانی که به واسطه ی ظهور رسانه ی دیجیتالی ابزارهای هوشمندی را در اختیار دارد که به او اجازه می دهد خوب یا بد دست به کارهایی بزند که هرگز در گذشته نه به این اندازه و این سادگی ممکن و میسر بوده و نه حتی در تصورش می گنجیده. البته که این راحتی و امکان انجام چند کار به طور همزمان زندگی ما را آسان تر و به کل دگرگون کرده، اما پیچید گی هایش را هم بیشتر کرده و از همه مهم تر پدیده ای به نام اعتیاد به فضای مجازی را، اگر نه برای همه، برای عده ای به وجود آورده است.

فضای مجازی ما را سرگرم می کند، امکان ارتباط راه دور را به مان می دهد، احساس همدردی را در ما برمی انگیزاند، گاهی در گذر از بیماری به مان کمک می کند و مهم تر از همه می تواند برایمان تبدیل به بنگاه اقتصادی شود. این وجه مثبت این پدیده است. در وجه منفی اش، قفل شدن جلو صفحه ی نمایش و جدا ماندن از دنیا و دوستان واقعی و سیر در جهانی دیگر است؛ فرار است. و فرار همیشه خطرناک است. و پرسش مهمی که در اینجا مطرح می شود، این است که اگر فضای مجازی از دنیای واقعی مفرح تر است، چرا باید به واقعیت بازگشت؟

انواع اعتیاد به فضای مجازی

مفهوم اعتیاد مدت هاست که در ذهن ما با موادی چون نیکوتین، کوکائین، هروئین و … عجین است. اما پیشرفت فناوری های دیجیتالی و ظهور شبکه های اجتماعی در افراد یک جور وابستگی روانی نسبت به این ابزار به وجود آورده که در واقع از همان جنس اعتیاد به مواد است و عوارضی مشابه همچون اضطراب، اختلال در تمرکز و قدرت تصمیم گیری، افسردگی، اتویسم و … به بار می آورد. نتیجه ی تحقیقات نشان می دهد که در امریکا تقریباً پنج تا ده درصد کاربران اینترنتی و نزدیک به سی میلیون بزرگسال به فضای مجازی اعتیاد دارند؛ شبکه های اجتماعی، قمار، بازی ویدیویی و هرزه نگاری آنلاین همه در زیر مجموعه ی اعتیاد به فضای مجازی قرار می گیرند که یک نوع اعتیاد رفتاری است.

شبکه های اجتماعی به صورت ویژه اعتیاد بیشتری با خود می آورند، به طوری که در فرهنگ ما اعتیاد به شبکه های اجتماعی در واقع همان اعتیاد به فضای مجازی تلقی می شود. امروز شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها تبدیل به شالوده ی ارتباط و اتصال مدرن شده اند، چرا که به کاربران یک جور حس امنیت و تعلق خاطر و همچنین فرصتی برای بازتعریف خود می دهند. شبکه های اجتماعی ای چون فیسبوک و اینستاگرام همان تأثیری بر مغز دارند که قمار و مصرف مواد شادی زا بر ما می گذارند و در نهایت به خود وابسته می کنند. تحقیقات نشان می دهد که جریان دائمی لایک ها، کامنت ها، همرسانی ها و … در شبکه های اجتماعی مکانیسم پاداش مغز را جوری تحت تأثیر قرار می دهند که همان واکنش شیمیایی دراگی چون کوکائین را در ما ایجاد می کند. در واقع عصب شناسان تعامل در شبکه های اجتماعی را به یک سرنگ دوپامین که به طور مستقیم به ما تزریق می شود، تشبیه می کنند.

آسیب های اعتیاد به فضای مجازی

با توجه به تأثیری که فضای مجازی بر مغز دارد، اعتیاد به آن هم می تواند روانی باشد و هم فیزیکی، با همان نشانه ها و عوارض مصرف یا ترک مواد. بر اساس تحقیقی که در دانشگاه هاروارد انجام شده، خودافشاگری یعنی میل به اشتراک گذاشتن زندگی و اطلاعات شخصی با دیگران در فضای مجازی همان بخش از مغز را تحریک می کند که مصرف یک ماده ی اعتیادزا. وقتی فردی نوتیفیکیشن دریافت می کند، مثلاً لایک یا مِنشِن (ذکر نام خود)، مغز دوپامین زیادی دریافت می کند و آن را به بخش پاداش می فرستد و به فرد احساس خوب می دهد. ما در فضای مجازی با دریافت توجه از دیگران با تقریباً کمترین میزان تلاش در چرخه ی دائمی و بی انتهای پاداش های فوری قرار می گیریم. بنابراین مغز به طور خودکار دوباره خواستار این نیروی مثبت می شود و ما هم لایک ، کامنت، واکنش های عاطفی و توجه بیشتری می خواهیم.

یکی دیگر از دلایل تداوم اعتیاد به فضای مجازی این است که مراکز پاداش مغز وقتی افراد درباره ی خودشان حرف می زنند، در فعال ترین حالت خود قرار می گیرند. تخمین زده شده که در زندگی واقعی افراد تقریباً سی تا چهل درصد اوقات درباره ی خودشان می زنند، اما در شبکه های اجتماعی که تماماً نمایش زندگی و دستاوردهای افراد است، این عدد به هشتاد درصد می رسد.

فضای مجازی زمانی مسئله ساز می شود که کسی از شبکه های اجتماعی برای کاهش استرس، تنهایی یا افسردگی استفاده کند. استفاده از شبکه های اجتماعی به این افراد پاداش و احساسات مثبت مداومی را می دهد که در زندگی واقعی خود دریافت نمی کنند، بنابراین برای دریافت بیشتر و بیشتر این احساسات به آنها رجوع می کنند. و در نهایت دچار یک سری مشکل می شوند، مثل غفلت از روابط زندگی واقعی، مسئولیت های کاری یا تحصیلی و سلامت جسمانی که خود حالات و خلق و خوی ناخوشایند برایشان به بار می آورد. افراد برای تعدیل همین حالات روحی ناخوشایند بیشتر به شبکه های اجتماعی پناه می برند و در نتیجه با تکرار این رفتار وابستگی روانی به آنها درشان افزایش پیدا می کند.

مطالعات نشان می دهد که میان استفاده از شبکه های اجتماعی و روحیه ی منفی و عزت نفس پایین رابطه ی غیر قابل انکاری وجود دارد. شبکه های اجتماعی مزایای خودشان را دارند، اما استفاده ی بیش از اندازه از آنها می تواند در افراد حس ناخوشایند و دورافتادگی روزافزون به وجود آورد. این واکنش های احساسی منفی هم نتیجه ی فشار اجتماعی ناشی از به اشتراک گذاشتن اطلاعات، دیدگاه ها و زندگی خصوصی با دیگران است و هم قیاس خود با سبک زندگی و اهداف مادی ای که این شبکه ها تبلیغ می کنند. مقایسه ی زندگی واقعی خود با زندگی دیگران در فضای مجازی، مثلاً یک بلاگر یا اینفلوئنسر موفق در اینستاگرام، شاید برای عده ای منبع الهام و تأثیرگذار باشد، اما در عده ی زیادی شاید حسادت، افسردگی و حتی فکر به خودکشی به وجود آورد، چرا که فکر می کنند زندگی شان به اندازه ی سایرین «خوب و بی نقص» نیست. این دسته تصور می کنند که سایر کابران از آنها موفق تر و خوشحال تر هستند، به ویژه زمانی که آنها را در زندگی واقعی نمی شناسند.

شبکه های اجتماعی محیطی را به وجود می آورند که افراد در آن خود واقعی شان را با نسخه های آنلاین بی نقص، از فیلتر رد شده و روتوش شده ی دیگران مقایسه می کنند که می تواند آسیب زیادی به باور خودشان از خودشان و سلامت روحی شان وارد کند. به جز افسردگی و اضطراب، از جمله آسیب های اعتیاد به فضای مجازی پیدایش احساس بدبختی و نارضایتی عمومی نسبت به زندگی به وجود می آورد. قیاس دائمی خود با دیگران منجر به خودآگاهی دائمی و میل به ایده آل گرایی و نظم در افراد می شود که به شکل اختلال اضطراب اجتماعی بروز پیدا می کند.

یکی دیگر از جنبه های اضطراب اجتماعی ناشی از حضور در فضای مجازی ترس از دور افتادن و عقب ماندن از قافله است. فرد احساس می کند که همه در حال خوشی و انجام کارهای بسیار مهمی در زندگی هستند و فقط اوست که به دلایل مختلف اینها شامل حالش نمی شود. اینجاست که فرد خودش را زیر سؤال می برد و به عزت نفس خود آسیب می رساند. تبدیل به دیوانه ای می شود که دائم به صفحات فضای مجازی سرک می کشد تا مطمئن شود چیزی را از دست نداده است؛ این یک رفتار خود ویرانگر است. محققان تخمین می زنند که بیست درصد افرادی که صفحه ای در فضای مجازی دارند، نمی توانند بیش از سه ساعت بدون چک کردن صفحه شان دوام بیاورند. و افرادی که مبتلا به اختلال اضطراب رسانه ی اجتماعی هستند، تنها اگر چند دقیقه از صفحه شان دور بمانند، دچار اضطراب شدید می شوند. حجم نفرت پراکنی و حملات سایبری هم در تشدید این عوارض و آسیب های اعتیاد به فضای مجازی بی تأثیر نیست.

مجله ای برای انواع اعتیاد...

تحقیقات علمی ثابت کرده است که اعتیاد یک بیماری است  و به دلایل متعددی در افراد به وجود می آید. البته هیچ راهی برای تشخیص و پیش بینی اینکه چه کسی مستعد مصرف غیر ارادی مواد و رفتارهای اعتیادگونه است، وجود ندارد. اعتیاد یک شرایط چند وجهی است که می تواند از تلاقی چند عامل رخ دهد، از جمله قرار گرفتن در معرض یک ماده یا رفتار اعتیادزا قرار گرفتن. رویکرد درست و علمی این است که دلایل روانی اعتیاد و عوامل خطر پیدایش اختلالات سوء مصرف مواد را در نظر گرفت و نه عوامل مستقیمش است. (عواملی هم وجود دارد که از افراد در مقابل اعتیاد محافظت می کند.)

حتی اگر اعتیاد دلیل ژنتیکی یا بیولوژیکی داشته باشد، درمانش نیازمند آن است که فرد اراده و انگیزه لازم برای اعمال یک سری تغییرات عمده در خود را داشته باشد. اعتیادهایی از جنس اعتیاد به مواد از پایه یک رفتار به حساب می آیند. روانشناسی علم مطالعه ی رفتار انسان است. کار روانشناس بهبود کیفیت زندگی افراد و افزایش رضایتمندی آنها از زندگی است؛ روانشناسان رفتارهایی را که این اثرات را بر زندگی اشخاص دارند، رفتارهای سازگار می دانند. و رفتارهایی را که عملکرد افراد را محدود کرده و رضایتمندی آنها را از زندگی کاهش می دهد، رفتارهای ناسازگار. از آنجا که اعتیاد یک رفتار ناسازگار مضر است، روانشناسی می تواند برای تشخیص عوامل اعتیاد، دلایل روانی اعتیاد و عادت به این رفتار ناسالم مفید واقع شود. در این مقاله به بررسی دلایل روانی اعتیاد و سایر عوامل اعتیاد می پردازیم.

عوامل اعتیاد

 

علم روانشناسی اختلالات روحی روانی را از عوامل اعتیاد می داند. این اختلالات می تواند شامل اختلالات شناختی، اختلالات خُلقی و سایر بیمارهای های روحی باشد. در واقع، اعتیاد و سایر اختلالات روحی و روانی معمولاً به طور همزمان در افراد رخ می دهند که به آن می گویند چندابتلایی. به جرئت می توان گفت نیمی از افرادی که به دنبال درمان اعتیاد هستند، از اختلالات روحی عمده دیگری از جمله افسردگی و اضطراب رنج می برند.

این میان داشتن شخصیت معتاد هم می تواند به دلایل روانی اعتیاد ربط داشته باشد. یک سری ویژگی های شخصیتی می تواند عامل پنهان تمام اختلالات اعتیادگونه باشد. از جمله می توان به انکار مشکلات آشکار، اختلال در مهار احساسات و همچنین مهار عوامل محرک اشاره کرد. البته مدرک کافی برای اثبات اینکه کسی فی نفسه «شخصیت معتاد» دارد، وجود ندارد. اما اعتیاد معمولاً همراه با یک سری اختلالات دیگر که به آن اختلالات شخصیتی گفته می شود، اتفاق می افتد.

با آسیب شناسی روانی می توان این اختلالات روانی پنهان را تشخیص داد و حل کرد. این فرآیند، همراه با تشخیص و بررسی علل روانی اعتیاد، ممکن است نیازمند بازسازی شخصیت و بهبود عملکرد شناختی و احساسی فرد باشد. اشاره به این نکته مهم است که اعتیاد تنها یک دلیل ندارد. البته عوامل ژنتیکی یا بیولوژیکی می تواند آسیب پذیری فرد در مقابل شرایط را افزایش دهد، اما بسیاری از عوامل اجتماعی، روانی و محیطی نیز تأثیر زیادی بر سوء مصرف مواد دارد. ویژگی هایی همچون ناتوانی در تاب آوردن اندوه یا سایر احساسات قوی نیز با اعتیاد مرتبط است.

دلایل روانی و فکری اعتیاد

 

نخست باید این را دانست که بیشتر رفتارهای انسان آموخته شده است. اعتیاد هم از این قاعده مستثنا نیست. به طور کلی افراد احتمالاً به خاطر یک نابهنجاری یا «آسیب روانی» که خود را به صورت بیماری روحی نشان می دهد، گرفتار رفتارهای ناسالم می شوند. دوم اینکه شاید عادت و اعتیاد به یک رفتار ناسالم در اثر واکنش به محیط در فرد به وجود بیاید.

یکی دیگر از دلایل روانی اعتیاد به افکار و عقاید افراد مربوط است؛ چرا که بیشتر رفتارهای ما از جمله رفتارهای اعتیادگونه از افکار و اعتقادات ما سرچشمه می گیرند. به عنوان مثال فردی مبتلا به اعتیاد که باور دارد درمان و بهبودی اعتیاد ممکن نیست، سخت می تواند در این راه قدم بردارد؛ احتمالش خیلی کم است. روانشناسان به تکنیک هایی دست یافته اند که به مبتلایان به بیماری اعتیاد کمک می کند افکار و عقاید و بالطبع احساسات و رفتار خود را تغییر دهند.

دلیل سوم از علل روانی اعتیاد بلوغ روانی فرد است. توانایی تطبیق رفتارها با باورها و ارزش هاست که انسان بالغ را از انسان نابالغ جدا می کند. همین قابلیت است که در نهایت انسان را از سایر گونه های زنده متمایز می کند. اگر ما به طور دائم بدون فکر عمل کنیم و بر طبق هر گونه عطش، وسوسه یا محرکی رفتار کنیم، به لحاظ بلوغ روانی در حد یک بچه دو ساله ایم. اعتیاد از نوع اعتیاد به مواد می تواند دقیقاً به دلیل همین عدم بلوغ روانی اتفاق بیفتد. آنها که درگیر اعتیاد هستند، به شدت بر خود متمرکزند و به دنبال ارضای نیازهای غیرارادی خود بدون در نظر گرفتن عواقبش هستند. بنابراین برای درمان اعتیاد باید دلایل روانی و فکری اعتیاد در فرد مورد بررسی قرار گیرد.

البته به این نکته هم باید اشاره کرد که شاید این نظریه ها بر تمام گونه های اعتیاد دلالت نکند. اما دانشمندان و پزشکان به طور کلی باور دارند که این نظریه ها به گونه ای می تواند درباره تمام اعتیادها صدق کند. روانشناسی به ما کمک می کند بفهمیم که چرا ترک رفتار ناسالمی چون اعتیاد به دراگ برای افراد این قدر سخت است. شاید به این خاطر باشد که فاقد مهارت های کارامد حل بحران و نیز انگیزه کافی برای انجام این کار هستند. اعتیاد به مواد مخدر همچنین می تواند به عنوان ابزاری برای کنار آمدن با احساسات ناخوشایند یا استرس پدید آید. روان درمانی و به صورت ویژه تشخیص دلایل روانی اعتیاد به افراد کمک می کند انگیزه، مهارت های حل بحران، مهارت های کاهش استرس و کنار آمدن با بحران را در خود تقویت کنند.

مجله ای برای انواع اعتیاد...

ویپ چیست؟

مضرات ویپ

تبلیغات می گوید ویپ برای کمک به ترک اعتیاد سیگاری ها و تشویق آنها به مصرف نکردن تنباکو ساخته شده اند و سازندگان آنها به اصطلاح می خواهند انتخاب سالم تری در اختیار افراد بگذارند.

ویپ دستگاهی مجهز به باتری و طراحی شده برای استنشاق ترکیبی است که به طور معمول حاوی نیکوتین، طعم دهنده ها، و مواد شیمیایی دیگر است. آنها محفظه ها یا کارتریج هایی دارند که با مایع ساخته شده از مواد شیمایی پر می شود. یک بخش گرم کننده این مایع را به صورت بخاری در می آورد که فرد با پک زدن استنشاق می کند. در اغلب موارد چراغ های ال ای دی در نوک وسیله نصب شده که شبیه درخشش سیگار در حال سوختن است.

کارتریج این نوع سیگار تا دویست پوک دوام دارد و می تواند نیکوتین بیست سیگار معمولی را در خود جای دهد. هرچند انواع بدون نیکوتین این سیگار هم موجود است، آن چه معمولا نوجوانان استفاده می کنند محصولانی مانند جول JULL حاوی سه تا پنج درصد نیکوتین هستند.

اخیرا شیوع مصرف سیگار جول و عوارض ویپ نگرانی های زیادی در سراسر جهان به وجود آورده است.

آیا ویپ بی ضرر است؟

حتی یک بار استفاده از ویپ می تواند به عروق و ریه های شما آسیب برساند و شما را به بیماری های مختلف مبتلا کند. بررسی های مقدماتی علمی نشان می دهد که ویپ روی سلامت قلب اثر منفی می گذارد. محققان دریافتند که ذرات موجود در مایع ویپ که در هوا پخش می شوند، ذرات معلق، مواد اکسید کننده، آلدئیدها و نیکوتین وجود دارند. هنگام استنشاق بخارهای ناشی از ویپ، این ذرات به احتمال زیاد می توانند روی قلب و سیستم گردش خون اثر منفی بگذارند.

در گزارشی در سال 2018، محققان آکادمی های ملی مطبوعاتی آمریکا (NAP) به شواهد مهمی دست یافتند که فقط یک پُک از ویپ حاوی نیکوتین می تواند ضربان قلب را به میزانی بیش از ضربان قلب نرمال برساند. همچنین محققان این بررسی گفتند که یک پُک از ویپ می تواند تا حدی فشار خون را افزایش دهد. ضربان قلب و فشار خون بالا، در درازمدت، سلامت قلب را به خطر می اندازد.

بنابر گفت? آنها، زنگ خطر برای مضرات ویپ به صدا درآمده است: مصرف روزان? ویپ با افزایش حمله قلبی ارتباط مستقیمی دارد.

اخیراً خبرهای زیادی درباره عوارض خطرناک مصرف ویپ و حتی مرگ بر اثر مصرف سیگارهای الکترونیکی گزارش شده و  مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا (CDC) علاوه بر بیماری های ریه، مرگ 60 نفر بر اثر مصرف ویپ را تایید کرده است.

همچنین تحقیقاتی که زیر نظر پروفسور جاناتان گریگس، استاد تنفس کودکان دانشگاه کوئین مری لندن انجام شد، نشان می دهد که ویپ ممکن است خطر ابتلا به ذات الریه را افزایش دهد.

در بسیاری از موارد، بیماران قبل از بستری شدن در مورد مشکلات تنفسی یا درد قفسه سینه شکایت داشتند. برخی نیز از استفراغ، اسهال و خستگی رنج می بردند. البته این در حالی است که برخی از بیماران اعلام کرده بودند که داخل ویپ خود را با مایعات حاوی روغن شاهدانه یا ماری جوانا پر کرده اند.

مطالعات گریگس و دیگران نشان می دهد که عوارض ویپ زیاد است. با این حال، در مقایسه با سیگار کشیدن، به نظر می رسد ویپ ایمن تر است.

تفاوت بین پاد و ویپ

دستگاه پاد pod دستگاهی است الکترونیکی که همانند ویپ می تواند جایگزین سیگار باشد. پاد، یک دستگاه دو قسمتی است که یک قسمت آن باتری و دیگری مخزن قابل تعویض و اغلب قابل شارژ است. «پاد ویپ» معمولاً مقرون به صرفه و استفاده از آن بسیار آسان است و عملکرد بهتری نسبت به بیشتر سیگارهای الکترونیکی دارد. دستگاه پاد به دلیل آن که با نیکوتین سالت کار می کنند و میزان نیکوتین بیشتری را به افراد ارائه می دهند، برای افراد سیگاری و یا آنهایی که به تازگی سیگار را ترک کرده اند بهتر و جالب توجه تر است. استفاده از پاد گلو را بیشتر تحریک می کند و این می تواند یک جذابیت دیگر برای سیگاری ها باشد!

ولی در دستگاه ویپ فقط می توان از ایجویس ها استفاده کرد که در طعم و بوهای متفاوتی در دسترس هستند، همچنین جویس ها دارای گلیسیرین گیاهی بیشتری هستند که در ویپ دود زیادی تولید میکند اما در پادها، دودی مانند دود سیگار مشاهده می کنیم. 

دروازه ای برای اعتیاد جوانان

سیگار معمولی و سیگار الکترونیکی هردو داری نیکوتین هستند که مانند کوکائین و هروئین بدن انسان را معتاد می کند. ترک اعتیاد سیگار بسیار دشوار است.

قبل از نتیجه گیری در مورد اثرات طولانی مدت و عوارض ویپ، نیاز است که تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام شود. اما یافته های اولیه کارشناسان در مورد استفاده از سیگارهای الکترونیکی، نگران کننده است. مطالعه اخیر نشان داد که مصرف این سیگارها به هیچ وجه برای ریه ها و سیستم عروقی ایمن نیست.

مصرف کنندگان ویپ می توانند با خرید کارتریج های غنی شده، نیکوتین بیشتری وارد بدن خود کنند. همچنین با افزایش ولتاژ ویپ میتوان مقدار بیشتری از این سم مهلک وارد بدن کرد.

سازمان جهانی بهداشت در گزارشی اعلام کرده  که  ویپ “قطعا مضر” است و باید تحت نظارت قرار گیرد. این سازمان تاکید کرد استفاده از این سیگار برای کسانی که قصد ترک سیگار دارند توصیه نمی شود  و حتی ممکن است دروازه ای برای اعتیاد در بین جوانان باشد.

طبق این گزارش، دستگاه بخارساز ویپ که به وسیله آن مایع اعتیاد آور نیکوتین در دمای بالا به صورت بخار فرو داده می شود، می تواند فرد را به سمت اعتیاد هدایت کند. سیگار الکترونیکی نسبت به سیگار معمولی مواد سمی کمتری دارد با این حال سازمان جهانی بهداشت می گوید این وسیله همچنان سلامتی استفاده کنندگان را به خطر می اندازد.

 به دنبال نتایج حاصله از این تحقیقات، بدون شک می توان گفت که عوارض ویپ خطرناک است و باید همانند سیگار عادی با آن مبارزه کرد. نه تنها مصرف این فرآورده ی الکترونیکی بهتر و کم ضررتر از سیگار نیست، بلکه در ارتباط با بروز مشکلات تنفسی، بیش از سیگار به شُش مصرف کنندگان ضرر می رساند و بیش از سیگار عادی، اکسیژن رسانی به شش ها را کاهش می دهد.

 مرکز کنترل و پیشگیری بیماری به مردم آمریکا در مورد این که کشیدن سیگار الکترونیکی به لحاظ سلامتی ایراد ندارد، هشدار داده است.

مجله ای برای انواع اعتیاد...

کمپ های ترک اعتیاد اجباری نوعی از مراکز بازپروری هستند که معتادان را با زور به کمپ منتقل و نگهداری میکنند. در ماده ۱۵ قانون مبارزه با مواد مخدر آمده است که معتادان باید برای درمان خود به مراکز مجاز درمان و کاهش آسیب مراجعه کنند.

بعضی از این کمپ های ترک اعتیاد اجباری، در خیابان های شهر به دنبال معتادان می گردند و هرکس را قربانی مناسبی دیدند، او را با زور به کمپ برده و با خانواده اش تماس می گیرند که یا هزینه درمان را بپردازید و یا فرد معتاد را به دادگاه معرفی می کنیم! خانواده ها هم که دلشان در گرو محبت عضو معتاد خانواده شان است، از ترس آبرو، هزینه درمان را می پردازند و به این سوءاستفاده کننده ها باج می دهند. خانواده ها گاهی هم تصور میکنند با این روش میتوان معتاد را ترک داد.

متاسفانه به دلیل نبود نظارت کافی بر این مراکز ترک اعتیاد اجباری، شاهد صدمه های شدید روانی و جسمی به معتادان هستیم. هدف کلاشی یا سودجوئی است و  بر اثر استفاده از روش های درمانی تایید نشده و حتی شکنجه، این روش های غیر اخلاقی بعضی از اوقات باعث مرگ اشخاص بی گناه هم شده است.

در مواردی هم شنیده می شود که خود معتادان گفته اند برای بردنشان به کمپ، چند نفر با زور و با حالتی که به آدم ربایی بیشتر شبیه است، آنها را درپارکینگ خانه شان به زنجیر کشیده تا برای بهبودی و ترک مواد، به کمپ ترک اعتیاد اجباری اعزام کنند.

مراکز قابل اعتماد درمان اعتیاد با مجوز وزارت بهداشت و سازمان بهزیستی در سراسر ایران وجود دارد و ولی این تفکر که اگر معتاد به مدت یک ماه در جایی بستری شود، اعتیادش نیزکاملاً درمان می شود، نادرست است. خانواده ها باید از روش های علمی-کارشناسی استفاده کنند تا انگیزه درمان در فرد نیز ایجاد شود. برای مطالعه مقالات علمی کارشناسی، عبارت «مراکز ترک اعتیاد» را در مجله اعتیاد جستجو کنید.

---

مهلت قانونی برای ترک اعتیاد

در قانون مبارزه با مواد مخدر، قانونگذار پیش بینی کرده است که اگر فرد معتاد به مواد مخدر باشد، هرچند بزهکار است، اما قانون به وی یک مهلت قانونی می دهد. این مهلت قانون معمولا در حدود۱ تا ۲ ماه است، معتاد این مدت را زمان دارد که اعتیاد خود را کنار بگذارد و درصورت ترک مواد مخدر، دیگر تحت تعقیب قانونی قرار نمی گیرد.

مراکز ترک اعتیاد باید مجوز سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت را داشته باشند اما متاسفانه مراکزی نیز در سراسر کشور هستند که هیچ مجوزی نداشته و در بدترین شرایط معتادان را نگهداری می کنند.

هیچ فردی خودسرانه نمی تواند معتادی را مجبور به ترک کند چه برسد به این که برای این کار، از زور نیز استفاده کند. اگر کمپ یا نهادی تحت نظارت مراکز بهداشتی درمانی فعالیت و مجوزرسمی داشته باشد و تحت نظارت مراجعی مانند دادستانی و یا مقامات قضایی انجام وظیفه کند و در موارد لزوم به قوای قهریه یا الزام متوسل شود، درچارچوب قانون عمل کرده و قانون این امر را پیش بینی کرده است.

بنابراین، اگر اجبار معتاد به ترک با رای دادگاه باشد و دادگاه وی را به مراکز ترک اعتیاد اجباری معرفی کند، جرمی صورت نگرفته است. دراین باره باید به یاد داشته باشید که این مراکز ترک اعتیاد از سوی دادسرا و مجری حکم، جواز پذیرش چنین معتادانی را داشته باشند و تنها توسط این مراکز است که مجبورکردن معتاد به ترک خلاف محسوب نمی شود. در ماده ۲ قانون اقدامات تامینی پیش بینی شده است که باید مراکزی برای مجرمان به اعتیاد مصرف الکل و مواد مخدر احداث شوند و اقدامات تامینی آنها، تدابیری است که دادگاه برای جلوگیری از تکرار جرم در مورد مجرمان خطرناک اتخاذ می کند.

 اما اگر کمپی خودسرانه اقدام به جمع آوری معتادان کند و برای این کار به زور و تزویر متوسل شود، مرتکب جرم شده است.

در مجله اعتیاد بیشتر بخوانید:

آشنایی با مراحل ترک در مرکز ترک اعتیاد

 در یکی از مراکز ترک اعتیاد اجباری، معتادی گفت: مدام کتک می خوریم،
از غذای کافی خبری نیست و اجازه توالت رفتن نداریم. من جرات نمیکنم
حرفی بزنم چون برایم دردسر درست خواهد کرد

شکنجه در مرکز ترک اعتیاد اجباری

اگر کمپ ترک اعتیاد حتی مجوز فعالیت داشته باشد اما با معرفی خانواده فرد معتاد، وی را به زور و برخلاف خواسته خود فرد و بدون رای دادگاه و مجوز قانونی برای ترک به کمپ منتقل کند، مشمول ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی می شود. این فرد آدم رباست و مجازاتی مطابق همین جرم در انتظارش است. مدیران کمپ های ترک اعتیاد اجباری بدانند که نمی شود شخصی را بدون رضایت خودش و به طور قهری وادار به ترک کرد، هرچند اگرهدف از این کار، ترک دادن معتاد و حسن نیت باشد.

از طرف دیگر روانشناسان و کارشناسان هشدار میدهند که بدون تمایل فرد معتاد، ترک و درمان اعتیاد دوام نخواهد داشت.

هرچند شرایط برخی کمپ های ترک اعتیاد شهر مناسب نیست، اما باید بپذیریم که این فضاها، امید آخر بسیاری از خانواده ها هستند. خانواده هایی که عزیزان خود را گرفتار در چنگ هیولای اعتیاد می بینند و با هزار امید و آرزو، چشم به بهبود شرایط به واسطه فعالیت این کمپ ها دوخته انــد.

 در یکی از مراکز ترک اعتیاد اجباری، معتادی به خبرنگارما گفت: مدام کتک می خوریم، از غذای کافی خبری نیست و اجازه توالت رفتن نداریم. «من جرات نمیکنم حرفی بزنم چون برایم دردسر درست خواهد کرد، ولی می گویم ۲۵ روز است مرا با زور به این کمپ آورده اند و به شدت تحت فشار روانی هستم. من چندین سال هم زندان بوده ام ولی این قدر فشار روی من نبوده که این جا هست.»

بعد، دست خبرنگار را می گیرد و می برد دور از چشم نیروهای انتظامات، کنار شیر های آبخوری که سرشیر آنها توسط مسئولان کمپ باز شده و با صدای آهسته می گوید: «این جا مدام همه را کتک می زنند اما همه می ترسند حرف بزنند. به جز مدیر کمپ، از دست همه به هر بهانه ای کتک می خوریــم. غذا اصلا به اندازه کافی و حتی به اندازه نصف جمعیت هم نیست. هیچ وقت سیــر نمی شویم؛ مدام هم تخم مرغ و سیب زمینی به خوردمان می دهند.

بر اساس آنچه معتادان مرخص شده از مراکز ترک اعتیاد ماده ۱۶ مشهد می گویند، تصویری بسیار دهشتناک و تأسف بار بدست می آید که حتی فلسفه وجودی این مراکز را نیز زیر سؤال می برد. مراکزی که ابتدا هدف از راه اندازی آن ها، پاک کردن چهره شهر از نازیبایی های ناشی از مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی، کارتن خوابی و تردد معتادان متجاهر در معابر و انظار عمومی و در نهایت درمان و آماده سازی آنان، برای بازگشت به اجتماع بوده است، تنها به محلی برای اسکان چندروزه معتادان تبدیل شده و نتوانسته هیچ یک از اهداف قانون گذاران را محقق کند.

مجله ای برای انواع اعتیاد...

ماده مخدر گل به دلیل خاصیت شادی آور آن، پر مصرف ترین ماده مخدر در جهان است. گُل یکی از مرگبارترین مواد هم هست چون تاثیرات منفی بسیاری بر سلامت، روان و جسم افراد به خصوص جوان ها دارد.  شاید شنیده باشید که برخلاف سایر مواد مخدر مصرف «گُل» بی خطر است و مشکلی برای فرد به وجود نمی آورد، در حالی که عوارض مصرف گُل علاوه بر زیان و پیامدهایی که دارد؛ یک زمینه ساز برای اعتیاد فرد به مواد مخدر قوی تر است.

 گل یک مخدر جدید نیست، در واقع همان «ماری جوانا» است که مافیای مواد مخدر برای سود بیشتر، برای آن اسم جدید و وسوسه کننده ای انتخاب کرده اند تا جوان ها را به سمت این ماده بکشانند. سودجویان گمان کردند اگر از کلماتی مانند «گل» استفاده کنند تمایل مصرف کنندگان برای استفاده از این ماده بیشتر می شود که متاسفانه در واقعیت هم همینطور است. اما باید بدانیم مخدری که در خارج از کشور به اسم ماری جوانا معروف است و در برخی کشورها مصرف آن منع قانونی ندارد چیزی نیست که اکنون جوانان کشور ما مصرف می کنند.

حدوداً سی درصد از افرادی که گل مصرف می کنند، دچار اعتیاد می شوند، اگر نخستین بار مصرف قبل از هجده سالگی باشد، خطر اعتیاد چهار تا هفت برابر بیشتر می شود. بر اثر مصرف گل، نورون های هیپوکامپ به مرور زمان و به طور طبیعی کمتر می شود و به مشکلات حافظه دامن می زند. نقص هماهنگی، مشکلات یادگیری و اختلالات خواب پی آمد سوءمصرف درازمدت و اثر آن بر مغز است.

از بین لیست اسامی دیگر این مخدر می توان به بنگ، گرس، علف، سیگاری، جوئینت و حشیش اشاره کرد. کانادا و ۱۱ ایالت در آمریکا، مصرف ماری جوانا را تحت شرایطی قانونی اعلام کردند.

این گُل آن سیگاری قدیم نیست!

افزایش دائمی درصد «تتراهیدروکانابینول» THC و سایر مواد شیمیایی موجود در ماده گل در مقایسه با ماری جوانای قدیم، باعث خطرناک شدن این مخدر شده و دلیل مراجعه بیش از حد مصرف کنندگان به اورژانس بیمارستان ها، به همین دلیل می باشد.

ماده مخدر گل که ازگیاه شاهدانه (cannabis) به دست می آید از لحاظ ژنتیکی تغییر یافته و دستکاری شده است. گل دارای حداقل ۲۴ درصد تتراهیدروکانابینول و سایر مواد شیمیایی است در حالیکه ماری جوانای قدیم، کمتر از ۸ درصد ماده مخدر«تی اچ سی» داشت.  گل به مراتب قوی تر است و اثرات سوء مصرف مخرب تری نیز دارد.

تاثیرات گُل بر مغز

 ماده مخدر گل سبب ایجاد احساس سرخوشی در فرد می گردد. همین احساس سرخوشی زیاد جزو عوارض گل است چون سبب فاصله گرفتن فرد از خانواده اش می شود. همچنین تغییرات قابل توجهی را در میزان تشنگی، اشتها و خواب، بسته به شرایط جسمی فرد ایجاد می کند. از دیگر عوارض مصرف گل این است که افراد معمولا بعد از کشیدن آن تمایل زیادی به خوابیدن دارند و در زمانی که احساس خماری می کنند بی خواب می شوند.

شواهد حاکی بر آن است که مصرف حتی یک نوبت ماری جوانا می تواند منجر به بروز اختلالات شناختی مانند اختلال در حافظه کوتاه مدت، نقص توجه ، ضعف در توانایی حل مسئله، اختلال در کارکردهای اجرایی، کندی سرعت روانی-حرکتی ، ضعف در بیان کلامی و استدلال ریاضی شود.

محققان شواهدی را به دست آورده اند که نشان می دهد حتی استعمال مقدار کمی از گیاه شاه دانه در نوجوانان موجب ایجاد تفاوت هایی در ساختار مغز آنها می شود. مصرف ماری جوانا بیشترین آسیب را به ناحیه هایی از مغز می زند که تعداد زیادی از گیرنده های کانابینوئید در آنجا وجود دارد. هیپوکامپ یا دم اسب یکی از این بخش ها است که حافظه کوتاه مدت را مدیریت می کند، بنابراین مصرف ماری جوانا مانع از یادآوری خاطرات گذشته می شود.

پروفسور “هیو گاراوان” از دانشکده پزشکی دانشگاه ورمانت و همکارانش، مغز 46 نوجوان از انگلیس، فرانسه، ایرلند و آلمان را بررسی کردند که در ۱۴ سالگی یک یا دو بار به صورت تفریحی از ماریجوانا استفاده کرده بودند. تصاویر ام .آر.آی نشان داد بچه هایی که از گل استفاده می کنند، مقدار ماده خاکستری بیشتری در مناطقی از مغز که غنی از گیرنده های کانابینوئید است نسبت به بچه هایی که از این ماده استفاده نمی کنند، وجود دارد.

 مهم ترین عوارض مصرف گل، اثرات روانی آن است. عوارضی مانند پرخاشگری، خشم، افسردگی و اثرات روی حافظه کوتاه مدت. مثلاً بیمار دائم موبایل و سوئیچش را جا می گذارد.  شماره تلفن ها و اسامی را فراموش می کند.

مخچه و عقده های قاعده ای که به ترتیب کنترل هماهنگی و حرکات غیرارادی عضلات را به عهده دارند، نیز تحت تاثیر این مخدر توهم زا قرار می گیرند . همچنین ماری جوانا میزان دوپامین را در مغز تغییر می دهد و به احساس نشئگی و سرخوشی دامن می زند و اثرات بلندمدتی بر مغز می گذارد، اگر مصرف قبل از رشد کامل مغز شروع شده باشد، این عوارض شدت بیشتری دارد.

مجله ای برای انواع اعتیاد...